X hits on this document

609 views

0 shares

0 downloads

0 comments

102 / 191

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΥΣΗ

Νίκος Βαλανίδης, nichri@ucy.ac.cy, Πανεπιστήμιο Κύπρου*

Αθανασία Νικολαϊδου, soulanic@cytanet.com.cy, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Θεματική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά μοντέλα μαθητών.

Επίπεδο Εκπαίδευσης: Λύκειο.

Κατηγορία Εργασίας: Εμπειρική Πειραματική Έρευνα.

Λέξεις Κλειδιά: Μαθητικές αντιλήψεις, παρεμβατική διδασκαλία, οικοδομισμός.

Περίληψη

Με ατομικές συνεντεύξεις με εννιά μαθητές της Γ τάξης Λυκείου, που φοιτούσαν στην επιστημονική κατεύθυνση σπουδών, επιχειρήθηκε να εντοπιστούν και να καταγραφούν οι αντιλήψεις τους για τις μικροσκοπικές και μακροσκοπικές μεταβολές που σχετίζονται με τα φαινόμενα της καύσης ταινίας μαγνησίου και της οξείδωσης ενός τεμαχίου σύρματος χαλκού. Ο κάθε μαθητής καθοδηγήθηκε να θερμάνει, στη φλόγα λύχνου Bunsen, πρώτα ένα κομμάτι από σύρμα χαλκού και ύστερα ένα κομμάτι ταινίας μαγνησίου. Μετά από κάθε πείραμα ο μαθητής/τρια έπρεπε να περιγράψει και να εξηγήσει τις μεταβολές που παρατηρούσε. Οι ερωτήσεις που υποβλήθηκαν αφορούσαν τη διατήρηση της μάζας, τη δυνατότητα αναγωγής του χαλκού, καθώς και τις μεταβολές ενέργειας που συνόδευαν τα δύο φαινόμενα. Οι εξηγήσεις των μαθητών έπρεπε επίσης να δικαιολογηθούν με αναφορά στις μεταβολές που σχετίζονται με τα δομικά συστατικά της ύλης (μόρια ή άτομα). Η ανάλυση των συνεντεύξεων έδειξε ότι οι μαθητές είχαν περιορισμένη κατανόηση των σχετικών φαινομένων και γενικότερα της έννοιας της χημικής αντίδρασης. Και όταν ακόμα περιέγραφαν τα φαινόμενα με "επιστημονική γλώσσα," οι περισσότεροι δεν ήταν σε θέση να  αντιληφθούν, για παράδειγμα, το σχηματισμό οξειδίου του χαλκού, και απέδιδαν το μαύρο χρώμα που επικάλυπτε το σύρμα του χαλκού στον καπνό από τη φλόγα του λύχνου. Ενδεικτικά οι μαθητές θεωρούσαν ότι μετά τη θέρμανση το σύρμα του χαλκού θα ζύγιζε λιγότερο, αφού το οξυγόνο, που ως αέριο είναι ελαφρότερο, θα "αντικαθιστούσε" το χαλκό. Άλλοι μαθητές θεωρούσαν την καύση του μαγνησίου ως φυσική μεταβολή, που μετέβαλλε απλώς την εμφάνιση του μαγνησίου, με αποτέλεσμα η μάζα να μένει αμετάβλητη.  Οι μαθητές αυτοί δε συνειδητοποιούσαν τη συμμετοχή του "αόρατου" οξυγόνου στη διαδικασία της καύσης του μαγνησίου ή της οξείδωσης του χαλκού. Η πλειοψηφία των μαθητών θεωρούσε επίσης ότι στις χημικές μεταβολές μόνο το ένα από τα αντιδρώντα σώματα είχε ενεργητικό ρόλο. Θεωρούσαν επίσης τα φαινόμενα αυτά ως ενδόθερμες αντιδράσεις, αφού η πραγματοποίησή τους απαιτούσε την αρχική θέρμανση των μετάλλων, ενώ οι ενεργειακές μεταβολές σε καμιά περίπτωση δε συσχετίστηκαν με τη διάσπαση των δεσμών και τη δημιουργία νέων.  Μόνο δύο μαθητές πρότειναν ότι ήταν δυνατό με αναγωγή (δέσμευση του οξυγόνου του οξειδίου του χαλκού) να ληφθεί καθαρός χαλκός. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά και την ιδιαίτερη σημασία της οξείδωσης/καύσης γίνονται συγκεκριμένες προτάσεις για τα αναλυτικά προγράμματα και τις διδακτικές προσεγγίσεις που πρέπει να υιοθετούνται, οι οποίες πηγάζουν από τη θεώρηση της μάθησης ως διαδικασίας οικοδόμησης γνωστικών δομών και όχι ως διαδικασίας διανομής πληροφοριών. Θα τονιστεί ιδιαίτερα η σημασία της ανάληψης ερευνητικού ρόλου από τους εκπαιδευτικούς.

Abstract

Nine twelfth-grade students attending the science section of the upper secondary school in Cyprus were individually interviewed in an attempt to investigate the extent of their understanding of the macroscopic and microscopic changes associated with the process of oxidation/combustion as well as the nature of the process as an exothermic reaction. Each

Document info
Document views609
Page views611
Page last viewedThu Dec 08 23:05:07 UTC 2016
Pages191
Paragraphs2956
Words63631

Comments