X hits on this document

556 views

0 shares

0 downloads

0 comments

127 / 191

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ: ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Νίκος Βαλανίδης, nichri@ucy.ac.cy, Πανεπιστήμιο Κύπρου*

Χαρούλα Αγγελή, cangeli@ucy.ac.cy, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Λέξεις Κλειδιά: Κριτική σκέψη, επιστημολογική ανάπτυξη, διδακτικές παρεμβάσεις, διδακτική των Φυσικών Επιστημών.

Περίληψη

Με βάση ερευνητικά δεδομένα, οι επιστημολογικές πεποιθήσεις των ατόμων  επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τους τρόπους με τους οποίους οργανώνουν τις γνωστικές τους δομές. Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ότι οι ικανότητες κριτικής σκέψης σχετίζονται με την επιστημολογική ανάπτυξη των ατόμων. Υπάρχουν όμως διαφωνίες που επικεντρώνονται στο ερώτημα κατά πόσο η επιστημολογική ανάπτυξη επηρεάζεται από τη διδασκαλία ή είναι μόνο αποτέλεσμα βιολογικής ωρίμανσης και αυθόρμητης ανάπτυξης. Η παρούσα έρευνα εξέτασε τις επιδράσεις της διδασκαλίας στην επιστημολογική ανάπτυξη φοιτητών. Το δείγμα της έρευνας αποτελείτο από 108 πρωτοετείς και δευτεροετείς φοιτητές ενός αμερικανικού πανεπιστημίου που κατανεμήθηκαν με τυχαίο τρόπο σε τρεις διαφορετικές ομάδες και διδάχτηκαν για μία περίοδο 45 λεπτών τις γενικές αρχές κριτικής σκέψης.  Στην πρώτη ομάδα, οι φοιτητές διδάχτηκαν τις γενικές αρχές κριτικής σκέψης με εντελώς αφηρημένο τρόπο και χωρίς σύνδεση με οποιοδήποτε συγκεκριμένο περιεχόμενο. Αντίθετα, στις δύο άλλες ομάδες, οι γενικές αρχές της κριτικής σκέψης είχαν ενταχθεί σε συγκεκριμένα προβλήματα της καθημερινής πραγματικότητας και διδάχτηκαν με αξιοποίηση αυτών των προβλημάτων. Οι διδακτικές προσεγγίσεις που ακολουθήθηκαν στις ομάδες αυτές ήταν επίσης διαφοροποιημένες. Η επιστημολογική ανάπτυξη των φοιτητών μετρήθηκε πριν και μετά τη διδασκαλία με ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν δύο μεταβλητές που σχετίζονται (α) με τις απόψεις για τη φύση της γνώσης και (β) με τις απόψεις για την ανάγκη δικαιολόγησης των πεποιθήσεων. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με ανάλυση της διακύμανσης με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις που έδειξε ότι οι επιδόσεις των φοιτητών μετά τη διδασκαλία ήταν στατιστικά υψηλότερες τόσο για την ανάγκη δικαιολόγησης των πεποιθήσεών (F = 6.552, p = .012,) όσο και για τις απόψεις για τη φύση της γνώσης (F = 4.504, p = .037). Δεν παρατηρήθηκαν όμως στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών διδακτικών προσεγγίσεων ούτε για τη μία ούτε για την άλλη μεταβλητή. Υπήρχε επίσης στατιστικά σημαντική συσχέτιση, μόνο  μετά τη διδασκαλία, μεταξύ των δύο αυτών μεταβλητών που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αναπτύσσονται ταυτόχρονα. Φαίνεται ότι και μικρής διάρκειας διδασκαλία μπορεί να διαφοροποιήσει τόσο τις απόψεις για τη φύση της γνώσης όσο και τις απόψεις για την ανάγκη δικαιολόγησης των πεποιθήσεων των ατόμων. Είναι επομένως απαραίτητο να σχεδιαστούν διδακτικές προσεγγίσεις μεγαλύτερης διάρκειας με στόχο τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητάς τους στην υποβοήθηση της επιστημολογικής ανάπτυξης. Είναι επίσης απαραίτητο να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για τη μελέτη της ανάπτυξης των ικανοτήτων λογικής και κριτικής σκέψης και της σχέσης τους με την επιστημολογική ανάπτυξη των ατόμων. Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών επιβάλλεται να μετατοπίσει το κέντρο του ενδιαφέροντός της στην ανάπτυξη των ικανοτήτων των ατόμων για την αξιολόγηση δεδομένων και τη συναγωγή έγκυρων συμπερασμάτων σε συνδυασμό με τους μηχανισμούς επιστημολογικής ανάπτυξης.

Document info
Document views556
Page views558
Page last viewedTue Dec 06 11:37:37 UTC 2016
Pages191
Paragraphs2956
Words63631

Comments