X hits on this document

1174 views

0 shares

0 downloads

0 comments

67 / 191

Η ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 11 - 17 ΧΡΟΝΩΝ

Μάρθα Κουτσιούμπα - Παιονίδου, *

Φυσικός- Δρ. Ψυχολογίας, Ειδικός Επιστήμων ΠΤΔΕ Θεσσαλίας, koutsuba@psy.auth.gr.

Παναγιώτης Κουμαράς

Θεματική Ενότητα: Πρώιμες Φυσικές έννοιες, εναλλακτικές αντιλήψεις.

Επίπεδο Εκπαίδευσης: Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Κατηγορία Εργασίας: Εμπειρική - Πειραματική έρευνα.

Λέξεις κλειδιά: Εννοιολογική αλλαγή, επίπεδα εναλλακτικών εννοιών, οικοδόμηση εννοιών ηλεκτρισμού, εξελικτική ανάλυση εννοιών.

Περίληψη

Στη βιβλιογραφία, γίνεται γνωστό ότι οι μαθητές, από το Δημοτικό μέχρι και το Λύκειο, όχι μόνο πριν, αλλά σε μεγάλο ποσοστό και μετά τη διδασκαλία, δεν κατανοούν έννοιες του ηλεκτρισμού λ.χ. "τάση", "ηλεκτρικό ρεύμα", "αντίσταση" και "ισχύς" σύμφωνα προς τον αυστηρό ορισμό του επιστημονικού προτύπου, αλλά χρησιμοποιούν άλλες έννοιες, όπως λ.χ. τις έννοιες δύναμη ή ενέργεια, σχεδόν ταυτόσημα με τις παραπάνω. Όμως, ελάχιστες από τις έρευνες αναφέρονται στην εξελικτική πορεία οικοδόμησης κάθε έννοιας, με αφετηρία τις εναλλακτικές ιδέες που έχουν σε κάθε ηλικία οι μαθητές. Στην παρούσα εργασία, επιχειρείται να καλυφθεί αυτό το κενό, να διερευνηθεί δηλαδή μέσω εμπειρικής έρευνας η εννοιολογική αλλαγή που επισυμβαίνει κατά την οικοδόμηση των εννοιών του ηλεκτρισμού στη διάρκεια της σχολικής περιόδου.

Η θεωρητική διερεύνηση της φύσης των παρανοήσεων, οδήγησε στην υπόθεση ότι οι εναλλακτικές ιδέες με τις οποίες οι μαθητές κατανοούν τις παραπάνω έννοιες του ηλεκτρισμού μπορούν να ιεραρχηθούν σε δύο επίπεδα, ενώ σε ένα τρίτο επίπεδο εμπεριέχονται τα χαρακτηριστικά του επιστημονικού προτύπου. Σε αντιστοιχία με αυτή την ιεράρχηση, είναι πιθανό ότι η οικοδόμηση των εννοιών του ηλεκτρισμού έχει ως αφετηρία συγκεκριμένα αντικείμενα από τη βιωματική εμπειρία, ενώ οι φυσικές μεταβολές είναι εντοπισμένες στο παρόν, συνδέονται περισσότερο με την έννοια της δύναμης και αναφέρονται στην ένταση του φαινομένου. Με την πάροδο της ηλικίας και την επίδραση της διδασκαλίας, οι έννοιες προσεγγίζονται περισσότερο με οντότητες του μικρόκοσμου, ενώ οι φυσικές μεταβολές είναι δυνατό να κατανοηθούν εξελικτικά στο χρόνο, συνδέονται με την έννοια της ενέργειας και αναφέρονται περισσότερο στη διάρκεια του φαινομένου. Στην έρευνα συμμετείχαν 433 μαθητές / μαθήτριες με ισοκατανομή σε τέσσερις ηλικιακές ομάδες από τις τάξεις Ε΄ Δημοτικού, Α΄ Γυμνασίου, Γ΄ Γυμνασίου, και Β΄ Λυκείου. Οι μαθητές απάντησαν σε γραπτά ερωτηματολόγια με κλειστές ερωτήσεις, οι οποίες διερευνούσαν το νόημα κάθε έννοιας. Οι απαντήσεις των μαθητών αναλύθηκαν με τη μέθοδο της Ιεραρχικής Ανάλυσης Συστάδων, όπου βρέθηκε ότι για κάθε έννοια, υπήρχαν τέσσερις τύποι κατανόησή της, οι οποίοι μάλιστα αποτελούν φάσεις μιας αναπτυξιακής ακολουθίας. Ειδικότερα, τα δύο επίπεδα των εναλλακτικών εννοιών ανευρίσκονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, όμως υφίστανται προοδευτική ελάττωση αυξανομένης της ηλικίας. Από την άλλη, το επιστημονικό πρότυπο ανευρίσκεται και στις μικρότερες ηλικιακές ομάδες λόγω της επίδρασης της διδασκαλίας, όμως παρατηρείται προοδευτική αύξηση του ποσοστού ύπαρξής του από τις μικρότερες προς τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Abstract

It has been established by several studies that primary and secondary education students face, to a great extent, considerable difficulties in understanding concepts of

Document info
Document views1174
Page views1177
Page last viewedMon Jan 23 11:28:45 UTC 2017
Pages191
Paragraphs2956
Words63631

Comments