X hits on this document

146 views

0 shares

0 downloads

0 comments

46 / 71

De Bonte Was, FEMINIST 2, Amsterdam 1977

Primaire en secundaire klassen: wat

feministen van het marxisme kunnen

leren, en wat niet

Van de kant van de fem-soc zijn klachten gekomen over het klassemodel van Barbara Mehrhof. Het beloofde artikel hebben we echter (nog) niet gekregen, dus we kunnen niet zo goed op die bezwaren ingaan. In een stukje in het fem-soc-blad werd beweerd dat we alle klasseverschillen hadden gereduceerd ‘tot het verschil tussen kut en lul’ - maar dat had Barbara toch echt niet gedaan, dus dat helpt ons ook niet verder.

Het dubbele klassemodel geeft echter problemen genoeg, dus daarom gaan we er hier zelf nog maar wat verder op in. Barbara Mehrhof schreef naar aanleiding van één konkreet politiek punt, nl. het gevaar dat de vrouwen die banden hebben met de heersende mannenklasse de opkomende vrouwenbeweging naar hun hand zetten. Maar als je verder wilt ingaan op de manier waarop dat gebeurt zoals wij beweren (niet alleen door veel en hard praten, maar ook door de inhoud van de dingen die veel en hard gezegd worden, zoals ik heb het recht om, ik heb het gevoel dat), zul je beide klassentegenstellingen veel verder moeten uitwerken. En daarbij stuit je dan op de vraag wat de verhouding is tussen de primaire klassen (mannen tegen vrouwen) en de secundaire klassen (mannen tegen mannen, allen vergezeld van de vrouwen die ze zich middels de primaire klasse-onderdrukking toegeëigend hebben). In hoeverre is een feministiese klasseteorie marxisties?

Het vervelende van deze vraag is dat hij ons dwingt tot het bestuderen van een rijstebrijberg van mannelijke teorieën. Het werk van Marx en Engels, die de klassenteorie hebben ontworpen, vult minstens 40 delen kleine lettertjes en omvat anderhalf (Engels verdiende voor beiden het geld in de fabriek van zijn vader) leven van studie en politieke aktie. Al die studie en aktie brachten Marx en Engels tot een sterk groeiend inzicht in de oneindige ingewikkeldheid van de menselijke samenlevingen in hun historiese ontwikkeling, en bovendien tot het besef (bij Marx sterker dan bij Engels) dat dergelijke inzichten nauwelijks vereenvoudigd kunnen worden, omdat zij anders óf bijdragen aan zinloos geweld, óf aan inkapseling van de arbeidersbeweging. Marx is daar zeer nadrukkelijk over. In een voorwoord tot zijn belangrijkste boek, Het Kapitaal, waarschuwt hij ervoor dat de aansluiting op de praktiese problemen en de dagelijkse ervaring van de lezer pas ontstaat als deze het hele boek begrepen heeft. Daar is met zijn metode eenvoudig niets aan te doen. Ik heb dat altijd een ergerlijk hooghartig standpunt gevon-den, maar ja, makkelijk praten.

Intussen zijn er in de afgelopen eeuw natuurlijk van allerlei inleidingen en toelichtingen geschreven, dus het is misschien iets gemakkelijker geworden.

Het blijft echter wel zo dat de vrouwenbeweging niet kan wachten tot we allemaal die 40 delen gelezen hebben. We moeten bezig blijven met onze strijd nú. Maar ja, als Marx gelijk heeft, dan werkt het kapitalisme ook in vrouwen door, en bovendien ver-deelt het vrouwen over de verschillende (mannen)klassen. En misschien moeten wij ook wel weten hoe mannen georganiseerd zijn, om ze effektief te kunnen bestrijden. Het blijft een kwestie van prioriteiten stellen, maar zoals de zaken nu staan lijkt het me een taak voor vrouwen die met een maatschappelijk been in het marxisme staan om de anderen uit te leggen wat ze daar nu opgestoken hebben.

Omdat ik tot die vrouwen behoor, zal ik daar dus maar mee beginnen. Wel met veel aarzeling, want die 40 delen (waarvan ik maar een klein beetje gelezen heb), en alle boekenkasten die erover volgeschreven zijn (idem), kunnen je aardig onzeker maken. Maar we hebben tenminste enig houvast om te selekteren: onze eigen bevrijding.

Document info
Document views146
Page views146
Page last viewedSat Dec 03 10:23:10 UTC 2016
Pages71
Paragraphs740
Words36593

Comments