X hits on this document

47 views

0 shares

0 downloads

0 comments

12 / 18

BAKEN VII – MUSEUM AAN DE STROOM/COLLECTIE NATIONAAL SCHEEPVAARTMUSEUM II (14)

In zaal IX en X vertelt het museum het verhaal van de westerse (en ook een beetje van de Chinese) scheepvaart. We kunnen ons nauwelijks nog voorstellen hoe gevaarlijk varen wel kon zijn. Of misschien toch, dankzij een vergelijking: varen op zee zonder instrumenten – zoals dat lange tijd gebeurde – is net als in een onmetelijke, pikdonkere ruimte je weg naar de enige uitgang zoeken. En dan zwijgen we nog over stormweer, verkeerde windrichtingen, kapers (al dan niet op de kust) enz.

Zaal X laat ook zien hoe de Antwerpse haven groeide en wat dat bijvoorbeeld in de 19de eeuw aan erfgoed heeft gekost. Met die problematiek maakten we al kennis in Baken IV.

Een bezoek aan het Scheepvaartmuseum eindigt in de Raadzaal. Daar kun je een paar blikken op Antwerpen werpen. Op doek, weliswaar.

ZAAL IX – VAN VAREN ‘IN HET WILDE WEG’ TOT VAREN OP DE CENTIMETER

De eerste zeevaarders richtten zich op de zon, de maan en de sterren. Ze voeren vooral langs de kusten, dat was veiliger. Met een peilstok of lood maten ze de waterdiepte.

Het is aan de Chinezen te danken dat de magneetstenen (het kompas) in de zeevaart werden geïntroduceerd. Hierdoor konden zeevaarders beter hun richting (of koers) bepalen. Een aantal vernieuwingen danken we ook aan de Arabieren en de Polynesiërs. De geschiedenis van de scheepvaart is verre van alleen een westers verhaal…

Ook het meten van de tijd was eeuwenlang een probleem. De zandloper bracht hier slechts weinig soelaas en zeelui moesten wachten tot ver in de 17de eeuw voor ze een betrouwbare chronometer konden gebruiken.

Sindsdien is het hek voorgoed van de dam. Want een betere plaatsbepaling leidde tot betrouwbare zeekaarten en in het zog daarvan tot een veiliger navigatie. Vandaag zijn zeelui in staat om altijd en overal hun positie uiterst nauwkeurig te bepalen, tot op enkele centimeters na. Zo wordt het gevaar op een aanvaring of op ‘stranden’ veel kleiner.

ZAAL X – WEG VAN BELGIË MET DE BELGENLAND

In zaal X springt het opengewerkte model van de ‘Belgenland II’ in het oog. Het schip werd in 1923 in dienst genomen en was toen de grootste stoomboot die de Antwerpse haven aandeed. Zijn maten: 204 meter lang en een tonnenmaat van 27.132 ton.

De ‘Belgenland II’ was een schip van de Red Star Line, de rederij die van 1872 tot 1935 ongeveer drie miljoen mensen uit Europa naar Amerika voerde. Zij waren op zoek naar een beter bestaan. Antwerpen was een van de belangrijkste Europese emigratiehavens en de Red Star Line was ‘marktleider’ in de migratie.

De luxueuze schepen van de rederij herkende je aan hun naam (die eindigde altijd op ‘-land’), aan hun schouwen (zwart met een witte rand) en aan de vlag (wit met een rode ster).

Maar we mogen geen verkeerde indruk wekken: de ‘Belgenland II’ deed niet lang dienst als ‘migratieschip’. Aan de migratie kwam in de jaren 1920 stilaan een eind door de verstrengde immigratiewetten in de V.S. De ‘Belgenland II’ werd toen een luxecruiseschip.

VRAAG 7 (in de Raadzaal)

In de Raadzaal hangt een groot (1,75 op 3,3 meter) olieverfschilderij: ‘Gezicht op de rede van Antwerpen, 1658’. Herken je gebouwen die er nu nog staan? De schilder leefde van 1618 tot 1676 en kan dus bijvoorbeeld Rubens nog hebben gekend. Neem de 6de letter van zijn familienaam.

Boeiend om te weten

Ken je Lange Wapper? Deze Antwerpse sagenfiguur was een waterduivel die huisde in de vele grachten en vlieten die Antwerpen rijk was. Hij kon zijn lengte aanpassen (en dus ook ‘Korte Wapper’ worden.) Als kwelgeest had hij het vooral op stoute kinderen gemunt, maar ook van zatlappen had hij geen hoge pet op.

Hendrik Conscience gebruikte als eerste de mondeling overgeleverde verhalen over Lange Wapper om hem in zijn werk op te voeren (1836). In juni 1963 werd een beeldengroep onthuld van beeldhouwer

Document info
Document views47
Page views47
Page last viewedSat Dec 10 22:32:02 UTC 2016
Pages18
Paragraphs202
Words5849

Comments