X hits on this document

38 views

0 shares

0 downloads

0 comments

8 / 18

BAKEN V – STEEN (14) / WATERKERINGSMUUR

Verlaat het Maritiem Park (13) en ga rechts tot aan de helling van het Steen, die je opgaat. Ga binnen in het Scheepvaartmuseum, dat sinds kort officieel heet: ‘Museum aan de Stroom/collectie Nationaal Scheepvaartmuseum’ (14).

EEN MULTIFUNCTIONEEL GEBOUW…

Delen van het Steen behoren tot de oudste bouwwerken van Antwerpen, maar het geheel is eigenlijk een ‘neogotisch kasteel’ van het eind van de 19de eeuw, meer middeleeuws ogend dan het ooit is geweest. Eeuwenlang functioneerde het gebouw als gevangenis (en folterruimte). Dat bleef het tot 1827. Voor hier in 1952 het Scheepvaartmuseum kwam, deed het ook dienst als houtzagerij, appartementsgebouw en sinds 1862 als Museum voor Oudheden.

Het Steen wacht binnenkort weer een nieuwe levensfase, als het museum verhuisd is naar het Museum aan de Stroom. En voor we het vergeten: de naam ‘Steen’ houdt verband met het feit dat het een van Antwerpens eerste gebouwen… in steen was.

Boeiend om te weten

De Schelde is een getijrivier, een van de langste van Europa. Tweemaal per dag is er hoog- en laagwater. Dat is voel- en meetbaar tot in Gent. Het getij wordt grotendeels veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de maan.

Vandaag 17 april is het laagwater om 04.47 uur, hoogwater om 10.40 uur en weer laagwater om 17.27 uur. Het niveauverschil tussen hoog- en laagwater – men noemt dat ‘het amplitudo’ – bedraagt vandaag 3.85 meter, maar dat verschilt dagelijks. Bij volle en nieuwe maan is er een hoge getijgolf, bij het eerste en laatste kwartier is die golf merkelijk lager. Op zondag 27 maart, twee dagen na volle maan, bedroeg het amplitudo 6,09 meter.

Boeiend om te weten

De nacht van 31 januari op 1 februari 1952 is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Lage Landen. Aanhoudende noordwesterstormen, in combinatie met springtij, stuwen het water in het Scheldebekken dan tot alarmhoogte op. De luchtdruk is extreem laag en het Scheldewater vindt door de aanhoudende stormwind geen uitweg. Het ochtendtij van 1 februari is zo hoog dat de dijken in Zeeland en Vlaanderen het begeven. Het water stroomt de polders in, met vreselijke gevolgen. In Antwerpen bereikt het een recordhoogte. Grote delen van de stad lopen onder.

EEN MUUR TEGEN HET WATER

Op het einde van het wandelterras heb je een mooi uitzicht op de afdaken en op de waterkeringsmuur. De plannen voor de bouw daarvan kwamen (letterlijk) in een stroomversnelling na de hoge waterstand van 3 januari 1976 en de overstromingsramp in Ruisbroek. Er werd toen in het college beslist een waterkerende muur te bouwen van bijna 7000 meter lang, waarvan 5000 in gewapend beton en 2000 meter aarden dijk. De werken werden eind 1977 aangevat en in juni 1979 voltooid. Kostprijs: 159 miljoen oude franken of bijna 4 miljoen euro.

De muur – in de vorm van een L met aan weerszijden een uitgebreid voetstuk – is 2,8 meter hoog, waarvan 1,3 meter boven de grond. Per lopende meter betekent dat een gewicht van ca. 2800 kilogram. Op 27 plaatsen werden waterkerende rolpoorten ingebouwd (met 9 meter doorrijdbreedte). Die worden gesloten als er gevaar dreigt.

De muur beschermt Antwerpen en zijn bewoners nu tegen een waterhoogte van 8,35 meter TAW (Tweede Algemene Waterpassing, een nieuwe manier om waterhoogten ten opzichte van een soort zeeniveauvlak uit te drukken). Ter vergelijking, en zonder dat we hier verder ingaan op deze technische materie: op 1 februari 1952 noteerde men in Antwerpen een peil van 7,77 meter boven TAW.

Boeiend om te weten

Document info
Document views38
Page views38
Page last viewedTue Dec 06 14:47:20 UTC 2016
Pages18
Paragraphs202
Words5849

Comments