X hits on this document

79 views

0 shares

0 downloads

0 comments

12 / 23

آيا مي‌دانيد “دانشنامه ادب فارسي“ چه ويژگيهايي دارد؟1

 مركز “دانشنامه ادب فارسي“ در سال 1372 به سرپرستي استاد حسن‌ انوشه مترجم و محقق توانا2 و مساعدت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي آغاز به كار نمود. تا سال 1382 هفت مجلد از اين مجموعه به زيور طبع آراسته گشته است. دانشنامه ادب فارسي از انواع دايره‌المعارفهاي تخصصي است و هدف از تدوين آن جمع‌آوري مطالب گوناگون درباره ادب فارسي و كمك به امر پژوهش از طريق معرفي منابع دست اول به محقق و پژوهشگر مي‌باشد.

 افزون برآن، دانشنامه در نظر دارد حوزه جغرافيايي زبان فارسي و آثار با ارزشي را كه در اين محدوده نگاشته شده‌اند، معرفي كند. بنابراين، گستره اين مجموعه شامل مباحثي مانند زندگينامه شاعران، تاريخ‌نگاران، متكلمان، ايران‌شناسان و .... سبك‌ها و موضوع‌هايي نظير توحيد، منقبت و... نيز موضوع‌هاي مكتوب به زبان فارسي (كه ادبيات محض به شمار نمي‌روند اما صدها كتاب در اين موارد نوشته شده‌است) مانند موسيقي، داروسازي و جانورشناسي و ... مي‌باشد. چنانچه اين منابع تاكنون به چاپ نرسيده باشد، محل نگهداري آن در كتابخانه‌هاي مهم جهان معرفي مي‌شود. همچنين، درباره نام‌هايي كه در ادب فارسي از بسامد بالايي برخوردارند مانند محمد(ص)، عيسي، موسي (ع) و ... نيز از تأثير متقابل ادب فارسي و زبانهاي ديگر بحث شده است(انوشه، 1378ص5).

ترتيب جلدهاي دانشنامه به قرار زير مي‌باشند.

‭.1‬

آسياي مركزي (يك مجلد، 1375)

آسياي‌مركزي دردانشنامه‌جمهوري‌هاي پنجگانه (تركمنستان، ازبكستان، تاجيكستان، قرقيزستان، قزاقستان) و ناحيه تاريخي بدخشان(قسمتي از خاك چين) را دربر‌مي‌گيرد كه شامل حوزه فرهنگ ايران در شمال و مشرق ايران و افغانستان كنوني مي‌شود.

‭.2‬

فرهنگنامة ادبي فارسي (گزيده اصطلاحات، مضامين و موضوع‌هاي ادب فارسي) (يك مجلد، 1376)

در بردارنده اصطلاحات زبان فارسي در سه گروه زير مي‌باشد:

الف- مضامين مورد استفاده فارسي گويان مانند مضامين و اصطلاحات ترجمان البلاغه، المعجم في مصابيراشعارالعجم.

‭-2‬

واژه‌ها و اصطلاحاتي كه از زبان عربي و زبانهاي اروپايي به اين زبان آمده‌اند مانند توقيع، رمانتيسم، راتيسم و ...

ج- اصطلاحاتي كه مصاديق آنها در زبان فارسي بسيار است مانند تراژدي، هنجار گريزي و ...

3.   ادب فارسي در افغانستان (يك مجلد، 1378)

‭.4‬

ادب فارسي در شبه قاره هند، پاكستان، بنگلادش (سه مجلد، 1380)

‭.5‬

ادب فارسي در قفقاز (جمهوري‌هاي آذربايجان، ارمنستان، گرجستان و آسياي صغير و بالكان (امپراطوري عثماني سابق) (دو مجلد،1382).

‭.6‬

ادب فارسي در مرزهاي كنوني ايران (سه تا چهار مجلد، زير چاپ)

   پيش‌بيني مي‌شود كه تعداد مجلد‌هاي دانشنامه در ده يا دوازده جلد خاتمه يابد. اين مجموعه مانند هردايره‌المعارف ديگر دراولين چاپ از پاره‌اي كاستي‌ها برخوردار است كه به آن اشاره مي‌شود:

الف. مشكلات مالي:

           شتاب در اتمام هر جلد به خاطر گرفتن بودجه جديد از وزارت ارشاد كه باعث عدم توازن ميان مقاله‌ها به لحاظ كوتاهي و بلندي  شده است.

ب. كمبود منابع:

          به صورتي كه موجب گرديده تقدم و تأخر جلدها رعايت نشود (به عنوان مثال جلد سوم، افغانستان). جلد اول اين مجموعه به دليل دريافت مقاله‌هاي جديد در خصوص آب‌هاي مركزي و نيز داشتن مقاله‌هاي مشترك با جلد دوم، (فرهنگنامه) در دست بازنگري مي‌باشد. جلد سوم (افغانستان) بيشتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. قرار است كل دانشنامه در سالهاي آينده مورد بازنگري و تجديد نظر قرار گيرد و در شكل كنوني و يا به صورت

1) محمود صديقي (كارشناس مركز اطلاع‌رساني و كتابخانه مركزي دانشگاه فردوسي مشهد)

Bosworth) اشاره نمود.

Document info
Document views79
Page views79
Page last viewedSat Dec 03 02:54:27 UTC 2016
Pages23
Paragraphs396
Words7190

Comments